Każde dziecko ma swoje zdanie, emocje i potrzeby. Już od najmłodszych lat uczy się, czy warto o nich mówić i czy zostaną potraktowane poważnie. Projekt „Młodzi Obywatele – Obywatel to też ja!” zwraca uwagę na to, że słuchanie dziecka jest jednym z pierwszych i najważniejszych doświadczeń obywatelskości.
Dlaczego dzieci potrzebują być słyszane?
Dzieci uczą się funkcjonowania w społeczeństwie poprzez codzienne relacje z dorosłymi. Jeżeli ich głos jest ignorowany lub bagatelizowany, szybko dochodzą do wniosku, że ich zdanie nie ma znaczenia. Z czasem mogą przestać mówić o swoich potrzebach lub emocjach. Jeżeli natomiast spotykają się z uważnością i rozmową, uczą się, że mogą wyrażać swoje zdanie w bezpieczny i akceptowany sposób.
Co pomaga dziecku poczuć sprawczość?
Doświadczenia z warsztatów pokazują, że ogromne znaczenie mają drobne, codzienne sytuacje, takie jak:
- zadanie dziecku pytania o jego zdanie
- wyjaśnienie decyzji zamiast wydawania poleceń
- danie dziecku czasu na odpowiedź
- potraktowanie emocji dziecka jako ważnych, nawet jeśli są trudne
Co mówią rodzice podczas warsztatów?
Rodzice biorący udział w warsztatach często podkreślali, że dopiero zatrzymanie się i uważne wysłuchanie dziecka pozwoliło im lepiej zrozumieć jego zachowanie. Wielu z nich zauważyło, że dzieci, które czują się wysłuchane, chętniej opowiadają o swoich przeżyciach i łatwiej współpracują z dorosłymi.
Przykłady konkretnych sytuacji
Rozmowa po szkole, decyzja dotycząca zajęć dodatkowych czy konflikt w grupie rówieśniczej to momenty, w których dziecko może poczuć, że jego perspektywa jest ważna i brana pod uwagę. Takie sytuacje uczą dziecko dialogu i wzajemnego szacunku.
Dlaczego to ważne?
Dzieci, które doświadczają bycia słyszanymi uczą się odpowiedzialności, dialogu i szacunku wobec innych. To właśnie z takich codziennych doświadczeń rodzi się przekonanie, że bycie obywatelem zaczyna się tu i teraz, w zwykłych rozmowach i relacjach.
„Rozmowa zamiast ocen – jak wspierać dziecko w codziennych sytuacjach”
W życiu dziecka rozmowa z dorosłym ma ogromne znaczenie. To właśnie w rozmowie dziecko uczy się, czy może mówić o swoich emocjach i potrzebach bez obawy przed oceną. Projekt „Obywatel to też ja” pokazuje, że rozmowa jest jednym z podstawowych narzędzi budowania poczucia bezpieczeństwa, zaufania i odpowiedzialności.
Dlaczego ocenianie utrudnia rozmowę?
Gdy dziecko słyszy jedynie oceny, szybko zamyka się na dialog. Może przestać mówić o tym, co jest dla niego ważne, bo obawia się krytyki lub niezrozumienia. Oceny często kończą rozmowę, zamiast ją otwierać.
Jak rozmawiać, żeby dziecko chciało mówić?
Podczas warsztatów zwracano uwagę na kilka prostych zasad, które pomagają budować otwartą rozmowę:
- słuchanie bez przerywania
- unikanie natychmiastowych ocen i porad
- zadawanie pytań otwartych
- okazywanie zainteresowania tym, co dziecko przeżywa
Czego dzieci uczą się dzięki rozmowie?
Dzieci, które doświadczają rozmowy opartej na szacunku, uczą się nazywania emocji, wyrażania swojego zdania oraz brania odpowiedzialności za swoje decyzje. To umiejętności, które będą im potrzebne w dalszym życiu społecznym.
Przykłady codziennych sytuacji
Trudne emocje po powrocie ze szkoły, niepowodzenia edukacyjne czy codzienne wybory to okazje do rozmowy, która wzmacnia relację i uczy dziecko, że jego głos ma znaczenie.
Co z tego wynika?
Codzienne rozmowy uczą dzieci współpracy, odpowiedzialności i szacunku wobec innych. To właśnie w takich momentach dzieci uczą się, że są ważną częścią wspólnej przestrzeni i że ich zdanie ma znaczenie.
Fundacja LC prowadzi projekt „Młodzi Obywatele – Obywatel to też ja”, aby wspierać dzieci w rozwijaniu empatii i zrozumienia dla różnorodności. Artykuł podkreśla, że każde dziecko inaczej odbiera świat, a pełna umiejętność rozumienia perspektywy innych rozwija się aż do wieku nastoletniego. Dlatego tak ważne jest, aby dzieci doświadczały różnic między ludźmi i miały możliwość omawiać je z dorosłymi.
Weź udział w warsztatach!
? Miejsce: Szkoła Podstawowa nr 1 w Otwocku
? Godziny: 16:00–20:00
? Terminy: 1, 4, 5, 8, 11, 12 i 15 grudnia (poniedziałki, czwartki i piątki)
? Udział bezpłatny!
Zgłoszenia przyjmuje LC Foundation, mailowo pod adresem kontakt@lcfoundation.pl lub za pomocą formularza zgłoszeniowego dostępnego na stronie https://lcfoundation.pl/projekty/obywatele/
Zapraszamy szkoły, nauczycieli i rodziców do udziału w projekcie, który uczy, że obywatelstwo to codzienna postawa – nie metryka!
? Projekt „Obywatel to też ja!” jest finansowany ze środków Ministra Edukacji Narodowej.
? Misją LC Foundation jest wspieranie dzieci z niepełnosprawnościami, by mogły rozwijać skrzydła, realizować swoje pasje i czuć, że są pełnoprawnymi uczestnikami społeczeństwa.